โครงการบริโภคเพื่อชีวิต สงขลา

ประนอบ คงสม อาสาสมัครผู้บริโภคแรงดีไฟไม่ตกรายนี้

แม้ว่าก่อนหน้าการประชุมอาสาสมัครพื้นที่ครั้งนี้ที่อำเภอควนเนียง เมื่อวันอังคารที่ 26 มกราคม 2553นี้ พวกเรา(ซึ่งตอนนี้คือคณะทำงานสมาคมผู้บริโภคสงขลา)จะได้พบคุณประนอบอยู่บ้าง แต่ก็ไม่ทราบมาก่อนว่าคุณประนอบคือผู้บริโภคที่มีปฏิบัติการพิทักษ์สิทธิไม่ใช่เพื่อตัวเองอย่างเดียว หนุ่มใหญ่ หน้าตาจริงจัง พร้อมกับแววตามุ่งมั่นกับการรับรู้ข้อมูล หนำซ้ำการพูดคุยบอกเล่าเรื่องราวก็ไม่ต่างจากแววตาซักนิด ทั้งยังโชกโชนผ่านประสบการณ์ปลุกระดมพลังผู้บริโภคของชุมชนโดยไม่ต้องบอกว่านี่เป็นงานคุ้มครองผู้บริโภค

“ผมว่าปัญหาที่เราเจอกันเรื่องโทรศัพท์นี่เราก็เจอกันทุกคนคล้ายๆกัน อย่าง sms รบกวนชวนสมัครให้ใช้ฟรี 15 วันถ้าไม่แจ้งยกเลิกก็เป็นสมาชิกโดยปริยาย เราทำมาหากินทั้งวันไม่มีเวลาอ่านก็ถูกหักเงินรายเดือนค่าดูดวงบ้าง โหลดเพลงบ้าง ยกเลิกก็ยาก ” เริ่มต้นให้ข้อคิดเห็นก็ไม่ธรรมดาซะแล้ว

เล่นจริงจ่ายจริงประสบการณ์ลองของ

ผมขอเล่าประสบการณ์ ผมเถกันนะ ( เถ ภาษาใต้มีความหมายว่า มือคัน หาเรื่อง) คือผมดูทีวีบอกว่ามีโปรแกรมลดความอ้วน เลยลองโทร.สมัครคิดว่านาทีละไม่กี่บาท คิดว่ามีเทคนิคหรือสูตรอาหารดีๆมาให้ ตอนเช้ามีเสียงโทร.เข้ามาหมดไป 10 บาท มันบอกว่าคุณต้องกินไอ้นี่ไอ้นั่นนะ  ตอนเที่ยงโทร.มาบอกให้กินไอ้โน่นไอ้นี่นะ ตอนเย็นโทร.มาอีกเป็นข้อความบอกให้กินไอ้นี่ไอ้นั่นอีก โทร.มาอย่างนี้ทั้งเดือนครับ ตกลงผมโดนตัดเงินไปเปล่าๆหลายร้อย กว่าจะยกเลิกได้

ปัญหาผู้บริโภคคือเรื่องถูกละเมิดสิทธิ

มีอีกเรื่องคือความเร็วเน็ตไม่ตรงตามที่โฆษณาถ้าเปรียบเหมือนซื้อผลไม้ก็ไม่เต็มกิโล ชาวบ้านเค้าเรียกว่าขี้ฉ้อ เรื่องคล้ายๆกันนี่ผมเคยชนะการไฟฟ้ามาแล้ว เรื่องมีอยู่ว่าผมบอกกับผู้จัดการการไฟฟ้าสาขา ว่าปกติไฟต้อง 220 โวลต์ใช่ไหม แต่ที่ตำบลควนรูไฟอยู่ที่ 140 โวลต์หุงข้าวไม่สุกถ้าไม่แก้ไขผมจะร้องเรียนถึงจังหวัดว่าไฟฟ้าขี้ฉ้อ ไม่ต้องโฆษณาให้เค้าประหยัดไฟหรอกเพราะเค้าต้องเปิดไฟตั้งแต่บ่าย 3 โมง เป็นการแก้ปัญหาของพื้นที่กันเองแก้ได้ครับเพราะร้องเรียน

แต่กว่าจะจัดการปัญหาได้เรื่องไม่ได้ง่ายอย่างที่คิด รายละเอียดมีอยู่ว่า

เรื่องมีอยู่ว่าปี 49 ที่เริ่มแก้ปัญหาอย่างจริงจังหลังจากปัญหาต่อเนื่องมากว่า 3 ปี เนื่องจากชุมชนขยายแต่หม้อไฟเท่าเดิมต่อพ่วงมากขึ้นไฟก็ตก ชาวบ้านใช้ไฟพร้อมกันไม่ได้ ไฟเหลือ 140 กว่าโวลต์หลอดไฟติดช้าเสียบ่อยต้องเปลี่ยนหลอดเดือนละครั้ง หุงข้าวก็ลำบาก อุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆเสื่อมเร็วเป็นแบบนี้มาสามปีกว่า เราได้ร้องเรียนตามขั้นตอนผ่านจากหน่วยย่อยของการไฟฟ้าไม่ได้รับการแก้ไข

ไม่ได้บ่นเล่นๆแต่เอาจริง เรียกว่ายันกันด้วยข้อมูล

ต่อมาพวกเราที่เป็นชาวบ้านคุยกับอบต.หมู่ 4 ตำบลควนรู อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา ทำการสำรวจพบว่าชาวบ้าน 44 ครัวเรือนที่เจอปัญหานี้ โดยพบว่า หนึ่ง ไฟฟ้ากำลังไม่พอ สอง เครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหายบ่อย สามคือ ปัญหาเสียความรู้สึก จากนั้นทำบันทึกเป็นข้อมูล ให้เจ้าของบ้านแต่ละครัวเรือนที่เป็นตัวจริงเสียงจริงบอกว่าอยู่บ้านเลขที่อะไร แต่ละครัวเรือนมีใครบ้าง ลงลายเซ็นต์มาพร้อม ทำหนังสือปะหน้าเรียนการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคท่าชะมวงให้เจ้าของเรื่องรับรู้ และสอบถามว่าปัญหานี้แก้ได้หรือไม่ ถ้าแก้ได้แก้อย่างไร พูดคุยกันบนโต๊ะ พบว่าหม้อแปลงมันเล็กคนใช้ไฟมากขึ้นผู้จัดการบอกว่าถ้าหม้อแปลงใหม่มาก็จัดการให้ได้ภายใน 15 วัน หลังจากพูดคุยปัญหาเมื่อหม้อแปลงมาก็ติดตั้งเสร็จใน 7 วันปัญหาก็หมดไป

บทพิสูจน์ 3 ปีที่เดือดร้อนแก้ได้ใน 7 วัน ทำไมมันง่ายเช่นนี้

3 ปีที่ผ่านมาแม้จะเดินเรื่องตามระบบราชการทำหนังสือตามขั้นตอนแล้วก็ไม่ได้รับการแก้ไข แต่เมื่อมีผู้กระตุ้นประสานงานดำเนินการให้มีการพูดคุยโดยผู้ที่เข้าใจสภาพปัญหาทางเทคนิค เกิดการแก้ไขชาวบ้านได้ใช้ไฟ และที่สำคัญคือปัญหาไม่พัฒนาเป็นข้อขัดแย้งบานปลายเพราะความไม่พอใจ อาจถึงขั้นทำลายหม้อแปลงก็จะเป็นเรื่องเดือดร้อนทุกฝ่าย สาเหตุที่ไม่พอใจเพราะไม่รู้ว่าใครจะแก้ปัญหาให้ มันมีช่องว่างอยู่ระหว่างหน่วยงาน ต้องมีตัวกลางเชื่อมที่ต้องรู้และเข้าใจเรื่องทางเทคนิค ...(เชื่อมผู้บริโภคให้เป็นกลุ่มก้อนมีพลังการเจรจาจัดการปัญหา)

บทเรียนผู้บริโภค ความเท่าเทียมที่ต้องสร้าง ความเท่าทันที่ต้องเสริม

ผู้บริโภคส่วนใหญ่ที่มีปัญหาในต่างกรรมต่างวาระ ที่ถูกเอาเปรียบอยู่แต่รู้สึกว่าเป็นความเคยชิน และกลายเป็นผู้ถูกกระทำ ที่หนักที่สุดคือเรื่องสุขภาพดูเป็นเรื่องธรรมดาทั้งที่ต้องการความช่วยเหลือ ไม่รู้ว่าจะมองหาใครเป็นตัวกลางที่รู้จริงรู้เท่าทันที่จะคุยกับหน่วยงานหรือองค์กรที่รับผิดชอบอย่างเท่าเทียมกัน เพราะฉะนั้นในหน่วยงานถ้าประตูมันเปิดให้ชาวบ้านเดินเข้าไปถึงได้มันจะง่าย แต่ที่เราพบชาวบ้านจะเจอประตูที่ใหญ่ๆมีสุนัขตัวโตๆคือระเบียบกฎเกณฑ์ การร่างหนังสือคำร้องราชการ

ฉะนั้นการจัดตั้งคณะทำงานอาสาผู้บริโภคในพื้นที่ครั้งนี้ ควรทำหน้าที่เป็นตัวกลางมีเรื่องดีมาเล่า เอาข่าวดีมาบอก ประสานเรื่องราวต่างๆให้ชาวบ้านได้รู้เท่าได้รู้ทัน